Çin’den ürün getiren veya kendi markasını Çin’deki fabrikalarda ürettirip Türkiye’ye ya da üçüncü ülkelere ihraç eden birçok Türk firması şu yanılgıya düşüyor: “Ben markamı Çin pazarında satmıyorum, o yüzden orada tescile ihtiyacım yok.”
Ancak Çin Yüksek Mahkemesi’nin emsal kararları ve gümrük uygulamaları, bu düşüncenin işletmeniz için telafisi güç riskler doğurabileceğini gösteriyor. İşte Çin’de üretim yaptırırken markanızı tescil ettirmeniz için 3 kritik neden:
- Çin’de marka tescil sistemi “İlk Başvuran Kazanır” (First-to-File) ilkesine dayanır. Eğer markanızı Çin’de tescil ettirmezseniz, art niyetli üçüncü kişiler veya bizzat üretim yaptırdığınız fabrika markanızı kendi adına tescil ettirebilir. Marka hakkını elinde bulunduran bu kişiler, Çin Gümrükleri nezdinde şikayette bulunarak, sizin adınıza üretilen ürünlerin “taklit” olduğu gerekçesiyle ihracatını durdurabilir ve ürünlerinize el koydurabilir.
- Yakın zamana kadar Çin mahkemeleri, sadece ihracat amaçlı yapılan üretimi (OEM) “marka kullanımı” olarak görmüyor ve ihlal saymıyordu. Ancak mahkemenin yeni yaklaşımı bu durumu değiştirdi. Artık ürünler Çin iç pazarında satılmasa bile; lojistik süreçlerde, online platformlarda veya gümrük aşamasında markanın görünür olması “kamuoyunda kafa karışıklığı yaratma ihtimali” olarak değerlendirilebiliyor. Bu da, Çin’de tescilli bir marka sahibiyseniz, sizin üretim yaptırdığınız fabrikaya karşı “marka ihlali” davası açılmasına ve üretiminizin durdurulmasına yol açabiliyor.
- Dijitalleşen dünyada, bir ürünü sadece bir ülke için üretmek artık imkansızdır. Çinli bir tüketici veya rakip firmanız, ürünlerinize online mecralardan ulaşabilir. Eğer Çin’de tesciliniz yoksa, markanızın global prestijini ve tedarik zincirini Çin merkezli bir yasal boşluğa bırakmış olursunuz.
Pera Patent’ten Tavsiyeler
- Çin’de marka tescil süreci ortalama 12-18 ay sürmektedir. Üretim bandına girmeden önce tescil başvurunuzun yapılmış olması sizi gümrük krizlerinden korur.
- Sadece marka tescili yetmez; Çinli üreticinizle “Gizlilik, Kullanmama ve İhlal Etmeme” (Non-use, Non-disclosure, Non-circumvention) maddelerini içeren kapsamlı sözleşmeler yapın.
- Çin, Nice Sınıflandırması’nı kullansa da alt sınıflarda kendine has farklılıklar barındırır. Doğru sınıflarda tescil almadığınızda korumanız yetersiz kalabilir.
