Marka araştırması, başvurudan önce isminizin ya da logonuzun TÜRKPATENT kayıtlarındaki aynı ve benzer markalarla çakışıp çakışmadığını ortaya koyar. Başvuru ücreti ret hâlinde iade edilmediği için araştırma, tescil sürecinin en ucuz ve en etkili sigortasıdır. Pera Patent’te ön araştırma ücretsizdir; markanızı inceler, riskini açıkça söyler ve gerekirse nasıl güçlendirebileceğinizi gösteririz.
Araştırma neden başvurudan önce yapılmalı?
TÜRKPATENT, önceden tescil edilmiş ya da başvurusu yapılmış bir markayla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan ve aynı türde mal veya hizmetleri kapsayan başvuruları kendiliğinden reddeder. Bu incelemeyi aşan bir başvuru da güvende sayılmaz: Resmî Marka Bülteni’nde yayımlandığında, benzer marka sahipleri iki ay içinde “karıştırılma ihtimali” gerekçesiyle itiraz edebilir.
Araştırma yapılmadan yola çıkıldığında üç kayıp birden yaşanır: ödenen başvuru ücreti, aylarca süren bekleme ve en önemlisi, o isimle basılmış ambalaj, tabela ve açılmış sosyal medya hesapları. Ret ya da itiraz yazısının gelmesi genellikle başvurudan aylar sonradır; o noktada geri dönmek pahalıdır.
Benzerliği dört katmanda inceliyoruz
İki markanın “benzer” sayılması için harflerinin aynı olması gerekmez. Değerlendirme, ortalama tüketicinin markaları nasıl algılayacağına göre yapılır. Bu yüzden araştırmayı yalnızca birebir aynı isimlerle sınırlı tutmuyoruz:
| Katman | Neye bakıyoruz? |
|---|---|
| Görünüş (yazılış) | Harf dizilimi, ek ya da harf eklenerek oluşturulmuş varyasyonlar, kısaltmalar |
| Okunuş (fonetik) | Farklı yazılıp aynı ya da çok yakın okunan isimler; Türkçe ve yabancı telaffuz |
| Anlam (kavramsal) | Aynı anlama gelen ya da aynı fikri çağrıştıran kelimeler, çeviri karşılıkları |
| Logo (şekil) | Şekil unsurlarının görsel benzerliği; logonuz varsa şekil sınıflandırmasına göre tarama |
Okunuş benzerliği en sık gözden kaçan risktir. Yazılışı farklı ama kulağa aynı gelen bir isim, ret ve itiraz nedenlerinin başında gelir. Konuyu fonetik benzerlik yazımızda örneklerle anlattık.
Kafe zinciriniz için “KAHVELİA” ismini düşündüğünüzü varsayalım. Kayıtlarda 43. sınıfta “KAHVELYA” adlı bir marka varsa, yazılışlar farklı olsa da okunuş neredeyse aynıdır ve başvurunuz büyük ihtimalle reddedilir. Aynı isim yalnızca 9. sınıfta, yazılım için tescilliyse risk çok daha düşüktür; çünkü mal ve hizmetler birbirinden uzaktır. Araştırmanın değeri, bu ayrımı başvurudan önce görmenizi sağlamasıdır.
Araştırma en çok hangi anlarda hayat kurtarır?
Her yeni marka için araştırma önerilir; ancak bazı durumlarda yanlış bir ismin bedeli çok daha ağırdır:
- Yeni bir markayla yola çıkarken: İsim, logo ve ambalaj tasarımına para harcamadan önce.
- Marka yenilerken (rebranding): Yıllardır kullanılan bir ismi bırakıp yenisine geçmeden önce, yeni ismin gerçekten size ait olabileceğinden emin olmak için.
- Pazaryerinde mağaza açarken: Platformların marka koruma programları çoğunlukla tescilli ya da başvurusu yapılmış bir marka ister.
- Bayilik veya franchise vermeden önce: Başkalarının yatırım yapacağı bir isim, hukuki açıdan sağlam olmalıdır.
- Yatırım veya ortaklık görüşmelerinde: Markanın tescil edilebilirliği, şirket değerini doğrudan etkiler.
Sınıf eşleşmesi: aynı isim her zaman engel değildir
Benzerlik tek başına sonuç belirlemez; markaların hangi mal ve hizmetlerde kullanıldığı da en az isim kadar önemlidir. Nice sınıflandırmasında farklı numaralarda yer alan sınıflar bile birbiriyle bağlantılı sayılabilir. Örneğin giysiler (25. sınıf) ile giysi satış hizmetleri (35. sınıf) ya da kozmetik ürünler (3. sınıf) ile güzellik salonu hizmetleri (44. sınıf) birlikte değerlendirilir.
Araştırmada bu nedenle önce başvuracağınız mal ve hizmetleri netleştiriyor, ardından benzer markaları yalnızca aynı sınıfta değil, ilişkili sınıflarda da tarıyoruz. Bazen listeyi biraz daraltmak, riskli bir başvuruyu güvenli hâle getirmeye yeter.
Yalnızca benzer markalara bakmıyoruz
Bir başvurunun önündeki engel her zaman başka bir marka değildir. Araştırmada şunları da değerlendiriyoruz:
- Ayırt edicilik: Ürünü doğrudan tanımlayan (“Lezzetli Pide”, “Hızlı Kargo” gibi) ya da sektörde herkesin kullandığı ifadeler tek başına tescil edilemez.
- Tanınmış markalar: Tanınmışlığı olan markalara benzeyen isimler, farklı bir sektörde bile risk taşır.
- Yasaklı ve yanıltıcı unsurlar: Resmî semboller, coğrafi işaretler ya da ürünün niteliği hakkında yanıltıcı ifadeler.
- Ticari hedefler: Yurt dışına satış planınız varsa, hedef ülkelerdeki kayıtlara da göz atarak markanın ileride yurt dışında da kullanılabilir olup olmadığını değerlendiririz.
Sonucu üç risk seviyesiyle bildiriyoruz
Araştırmanın sonunda size uzun bir liste değil, net bir değerlendirme ve öneri iletiriz:
Engel oluşturabilecek bir kayıt bulunmadı. Önerimiz, vakit kaybetmeden başvuruyu yapmaktır; çünkü tescilde kural olarak önce başvuran korunur.
Benzer kayıtlar var ama aşılabilir. İsme küçük bir ek, mal–hizmet listesinin daraltılması ya da logonun birlikte tescili gibi somut düzenlemeler öneririz.
Başvurunun reddedilme veya itirazla karşılaşma ihtimali yüksek. Bu durumda başvuru ücretini riske atmamanızı, isim üzerinde değişiklik ya da alternatif isimler üzerinde çalışmayı öneririz.
Yüksek riskli bir isimde ısrar etmek istediğiniz durumlar olabilir; örneğin ismi yıllardır kullanıyor olabilirsiniz. Böyle bir durumda olası itirazlara karşı izlenecek yolu da birlikte planlarız. Başvurunuza itiraz edilirse marka itiraz sürecini sizin adınıza yürütürüz.
Marka tescil sorgulama nasıl yapılır?
TÜRKPATENT’in internet sitesindeki marka araştırma ekranında herkes kayıtlı markaları ücretsiz sorgulayabilir. Bu ekran ilk eleme için faydalıdır; ancak çıkan listeyi yorumlamak ayrı bir iştir.
- Araştırma ekranını açın. turkpatent.gov.tr adresindeki “Araştırma” bölümünden “Marka” seçeneğine girin.
- İsmi birebir aratın. Markanızı yazın ve çıkan kayıtların sınıflarına, durumlarına (tescilli mi, başvuru aşamasında mı) bakın.
- Yazım varyasyonlarını deneyin. Harf değişiklikleri, birleşik ve ayrı yazımlar, Türkçe karakterli ve karaktersiz halleri ayrı ayrı aratın.
- Okunuşu düşünün. Sesli okunduğunda benzer duyulan kelimeleri de deneyin; örneğin “K” ile “C”, “S” ile “Z” değişimleri.
- Sınıfları karşılaştırın. Bulunan kayıtların sizin faaliyetinizle aynı ya da ilişkili sınıfta olup olmadığını kontrol edin.
Sorgulama ekranı neyi göstermez?
- Okunuş ve anlam benzerliğini değerlendirmez; yalnızca yazdığınız ifadeye yakın kayıtları listeler.
- Logo ve şekil benzerliğini isimle aramak mümkün değildir.
- Hangi sınıfların sizin işinizle ilişkili sayılacağını söylemez.
- Bulunan bir kaydın başvurunuzu gerçekten engelleyip engellemeyeceğini yorumlamaz.
Marka adınızı ve faaliyet alanınızı WhatsApp’tan yazın; TÜRKPATENT kayıtlarındaki benzer marka riskini ücretsiz değerlendirelim.
Ücretsiz sorgulama ile uzman araştırması arasındaki fark
TÜRKPATENT’in online sorgulama ekranında herkes marka kayıtlarını ücretsiz tarayabilir. Bu, ilk eleme için faydalıdır; ancak sonuçları yorumlamak ayrı bir iştir.
| Konu | Kendi sorgulamanız | Uzman araştırması |
|---|---|---|
| Birebir aynı isimler | Bulunur | Bulunur |
| Okunuş ve anlam benzerliği | Çoğunlukla gözden kaçar | Varyasyonlarla taranır |
| İlişkili sınıflar | Bilgi gerektirir | Faaliyetinize göre değerlendirilir |
| Logo benzerliği | Taranması zordur | Şekil sınıflandırmasıyla taranır |
| Sonuç | Ham kayıt listesi | Risk seviyesi ve somut öneri |
Kendi sorgulamanız bir şey bulmazsa bile, okunuş ve sınıf değerlendirmesi için uzman görüşü almanız riski belirgin şekilde azaltır. Kendi başınıza yapacağınız marka sorgulaması için dikkat edilecek noktaları ayrıca anlattık.
Araştırmadan sonra ne oluyor?
Sonuç olumluysa başvuruya geçeriz; araştırmada netleştirdiğimiz isim, logo ve mal–hizmet listesi doğrudan başvurunun temelini oluşturur. Başvurunun tüm aşamalarını marka tescili sayfamızda anlattık. Araştırma, tescilden sonra da işe yarar: markanız tescil edildikten sonra yeni yapılan benzer başvuruları marka izleme hizmetimizle takip ederek, itiraz süresini kaçırmadan harekete geçmenizi sağlarız.
Sıkça sorulan sorular
Marka araştırması ücretli mi?
Hayır. Başvuru öncesi ön araştırma ve risk değerlendirmesi Pera Patent’te ücretsizdir. Marka adınızı ve varsa logonuzu iletmeniz yeterli.
Marka sorgulama ücretli mi?
TÜRKPATENT’in araştırma ekranında sorgulama yapmak ücretsizdir. Sonuçların uzman gözüyle değerlendirildiği ön araştırmamız da ücretsizdir.
İsim hakkı sorgulaması nasıl yapılır?
“İsim hakkı” halk arasında marka tescili için kullanılır. Sorgulama aynı marka araştırma ekranından yapılır; ismin yanında sınıf ve okunuş benzerliğine de bakmak gerekir.
Araştırma ne kadar sürer?
Ön araştırma genellikle 1–3 iş günü içinde tamamlanır. Logo taraması ya da çok sayıda sınıf içeren araştırmalarda bu süre biraz uzayabilir.
Araştırma yaptırmak zorunlu mu?
Hayır, yasal bir zorunluluk yoktur. Ancak araştırma yapılmadan yapılan başvurular, ret ve itiraz riskini fark etmeden üstlenir. Ret hâlinde başvuru ücreti iade edilmez.
Araştırma sonucu temiz çıkarsa tescil garanti mi?
Hayır, hiçbir araştırma tescili garanti etmez. Kurum’un değerlendirmesi ve üçüncü kişilerin itirazları her zaman ihtimal dahilindedir. Araştırma, bu riskleri önceden görüp en aza indirmenizi sağlar.
Benzer bir marka çıktı, ne yapmalıyım?
Önce benzer markanın hangi sınıflarda ve hangi durumda olduğuna bakılır. Farklı ve ilişkisiz bir sınıftaysa başvuru mümkün olabilir; aynı alandaysa isme ayırt edici bir unsur eklemek ya da mal–hizmet listesini daraltmak gibi çözümler değerlendirilir.
Araştırma sonucu ne kadar süre geçerli?
Marka kayıtları her gün değişir; araştırmadan birkaç hafta sonra aynı alanda yeni bir başvuru yapılmış olabilir. Tescilde kural olarak önce başvuran korunduğu için, olumlu sonuç aldıktan sonra başvuruyu geciktirmemenizi öneririz.
Araştırma için ne göndermem gerekiyor?
Marka adını, varsa logosunu ve markayı hangi ürün ya da hizmetlerde kullanacağınızı kısaca anlatmanız yeterli. Faaliyet alanınızı bilmek, doğru sınıfları taramamızı sağlar.
Yalnızca logomu araştırtabilir miyim?
Evet. Logo araştırması şekil unsurlarının benzerliğine göre yapılır. İsim ve logoyu birlikte kullanacaksanız ikisini birlikte araştırmak en sağlıklı sonucu verir.
İsminiz tescil edilebilir mi? Başvurmadan öğrenin.
Marka adınızı ve varsa logonuzu WhatsApp’tan gönderin ya da arayın; ücretsiz ön araştırmayı yapıp risk seviyesini size bildirelim.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026 · Hazırlayan: Rıza Güneş, TÜRKPATENT kayıtlı Marka ve Patent Vekili · Kaynak: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 5 ve 6, Nice ve Viyana sınıflandırmaları