Ticaret dünyasında markalar genellikle somut ürünlerle (ayakkabı, telefon, gıda vb.) bağdaştırılsa da, ekonomi içinde devasa bir yer tutan hizmet sektörü için de özel bir marka türü mevcuttur: Hizmet Markası.
Hizmet markası, fiziksel bir ürün yerine sunulan bir faaliyeti veya hizmeti diğer işletmelerinkinden ayırt etmek için kullanılır. Bankalar, oteller, yazılım firmaları, hukuk büroları ve kargo şirketleri gibi işletmeler, sundukları değerleri korumak için hizmet markası tesciline ihtiyaç duyarlar.
℠ Sembolü Nedir?
Hizmet markası, uluslararası arenada genellikle ℠ (Service Mark) sembolü ile temsil edilir. Bu sembolün kullanımıyla ilgili bazı kritik noktalar şunlardır:
- Tanımlayıcı Rol: Tıpkı ™ sembolü gibi, ℠ sembolü de işletmenin sunduğu hizmet isminin bir “marka” olarak kullanıldığını ve tescil sürecinin devam ettiğini veya bu yönde bir niyet olduğunu gösterir.
- Coğrafi Farklılık: ℠ sembolü özellikle Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli firmalarda çok sık görülür. Türkiye’de ve Avrupa’da ise hizmetler için de genellikle daha genel olan ™ sembolü veya tescil sonrası ® sembolü tercih edilir.
- Hukuki Durum: Türkiye’de ℠ sembolünü kullanmak için yasal bir zorunluluk veya kısıtlama yoktur. Bu sembol, tescil süreci tamamlanana kadar kullanılan “gayri resmi” bir işaret niteliğindedir. Tescil belgesi alındıktan sonra, yerini resmi koruma simgesi olan ® işaretine bırakır.
Ürün Markası ve Hizmet Markası Arasındaki Temel Fark
Aslında her iki marka türü de aynı yasal korumadan yararlanır; aralarındaki tek fark Nis Sınıflandırması (Sınıf Seçimi) aşamasında ortaya çıkar:
- Ürün Markaları (1-34. Sınıflar): Sabun, otomobil parçası veya tekstil ürünü gibi fiziksel mallar için alınır.
- Hizmet Markaları (35-45. Sınıflar): Reklamcılık, eğitim, finansal hizmetler, yazılım geliştirme veya konaklama gibi faaliyetler için alınır.
Pera Patent İpucu: Eğer hem bir ürün üretiyor hem de bu ürünün bakım veya danışmanlık hizmetini veriyorsanız (Örn: Hem yazılım satıp hem de eğitimini veriyorsanız), markanızı her iki kategoriyi de kapsayacak sınıflarda tescil ettirmeniz gerekir.
